على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3740

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كرد فلان را . المثل : لابد للمصدور ان ينفث : ناچار گرفتار درد سينه بايد آنچه در سينه دارد بيرون اندازد . نفث ( nafs ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خلطى كه از سينه برآيد . نفثة ( nafsat ) ا . ع . دميدگى و دميدگى افسونگر و دم‌دهنده . نفج ( nafj ) ا . پ . كاغذ تحرير و كاغذى كه به روى آن چيزى مىنويسند . نفج ( nafj ) م . ع . نفج الارنب نفجا ( از باب نصر و ضرب ) : برجست آن خرگوش و سبكى كرد . و نفجت الفروجة : درآمد آن چوزه از تخم . و نفج الثدى القميص ( از باب نصر ) : بلند كرد آن پستان نو برآمده پيراهن را . و نفجت الريح : به سختى وزيد باد . و نفج فلان : تكبر كرد فلان و نازيد به چيزى كه نداشت . و نفج المال : افزود مال را . نفج ( nofoj ) ع . ج . نفيج . و امرأة نفج الحقيبة : زن ستبر سرين . و نيز نفج : گرانباران ( كانه جمع نفيج ) . نفجة ( nafjat ) ا . ع . تريز جامه . نفجه ( nafje ) و نفچه ( nafce ) ا . پ . راسو . و نوعى از چلياسه . نفح ( nafh ) م . ع . نفح الطيب نفحا و نفحانا و نفاحا ( از باب فتح ) : دميد بوى خوش . و نفحت الناقة : بپاى زد آن ماده شتر . و نفح فلانا بالسيف : از دور زد فلان را بشمشير . و نفح زيدا بشئ : چيزى داد زيد را . و نفحت الريح : وزيد باد و يا وزيد باد سرد . و نفح العرق : برجست خون از آن رك . و نفح الغديرة : حركت داد و جنبانيد پاره‌اى از گياه را . نفح ( nafh ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دميدگى و دميدگى بوى خوش . نفح ( nafah ) ص . ع . نية نفح : نيت دور و بلند . نفحات ( nafah t ) ع . ج . نفحة . نفحات ( nafah t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بويهاى خوش . نفحان ( nafah n ) م . ع . نفح نفحا و نفحانا . ر . نفح . نفحة ( nafhat ) ا . ع . دميدگى . و يك بار وزيدن باد . و عطيه . ج : نفحات . يق : له نفحة طيبة و لفلان نفحات من المعروف . و نيز نفحة : باد . و پاره‌اى از عذاب . و شير خالص . نفحه ( nafhe ) ا . پ . مأخوذ تازى - بوى خوش . نفخ ( nafx ) ا . ع . بلند برآمدگى روز . و آماس و بلندشدگى چيزى از بادى كه در آن پديد آيد . و فخر و ناز و بزرك منشى و تكبر . يقال : هو ذو نفخ : اى اى ذو كبر و فخر . نفخ ( nafx ) م . ع . نفخ بفمه و نفخ فيه بفمه و نفخه : در دميد در آن . و نفخ بها اى بالاست : تيز داد و ضرطه زد . و نيز نفخ : بلند شدن چاشت . و بلندن شدن چيزى از بادى كه در آن حادث گردد . و چون كسى تكبر كند مىگويند : نفخ شد قيه : يعنى پر باد كرد كنجهاى دهن خود را . نفخ ( nafx ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دميدگى و پر باد شدگى و آماس . نفخ ( nafax ) م . ع . نفخ نفخا ( از باب سمع ) : آماسيده خايه گرديد . نفخ ( nofox ) ا . ع . مرد در كمال جوانى . نفخاء ( nafx ' ) ا . ع . زمين بلند . و پشته از خاك نرم . و بالاى استخوان ساق . نفخة ( nafxat ) ا . ع . يك بار دميدن . نفخة ( nafxat ) و ( nefxat ) و ( nofxat ) ا . ع . آماس شكم . يق : فيه نفخة و كذا نفخة و نفخة . نفخه ( nafxe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يك بار دميدگى . نفد ( nafad ) م . ع . نفد نفدا و نفادا ( از باب سمع ) : نيست و نابود گرديد و رفت . نفذ ( nafz ) م . ع . نفذ السهم من الرمية نفذا و نفاذا و نفوذا ( از باب نصر ) : گذشت تير از جايى كه به آن رسيده بود و يا در آن جاى ماند و سرش از طرف ديگر بيرون آمد . و نفذ به : در گذرانيد آن را . و نفذ الشئ عن الشئ نفذا و نفوذا : گذشت اين چيز از آن چيز و رها شد از آن چيز . و نفذ القول : گذشت آن قول . و نفذ الكتاب الى فلان : رسيد آن نامه بفلان . و نفذ المنزل الى الطريق : متصل شد آن منزل به راه . و نفذ الطريق : عموميت پيدا كرد آن راه براى همه كس . و نفذ فلان القوم : درگذشت فلان از آن قوم و خلاف ورزيد آنها را . الحديث : انكم مجموعون فى صعيد واحد ينفذكم البصر : يعنى مىرسد بصر رحمن به همه شماها . يق : نفذنى بصره : اذا بلغنى و جاوزنى . نفذ ( nafaz ) ا . ع . روانى و انفاذ و اجرا . يق : امر بنفذه : يعنى فرمان داد بروانى و اجراى آن . و قام المسلمون بنفذ الكتاب : يعنى قيام كردند مسلمين باجراى آنچه در آن نامه بود . و نيز نفذ : مخرج و راه برآمد . يق : اتى فلان